Ông đánh giá thế nào về những thiệt hại đối với nền kinh tế - xã hội do hàng giả gây ra?

- Hiện nay, hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền SHTT rất đa dạng, từ mặt hàng có giá trị thấp đến mặt hàng có giá trị cao, từ đơn giản đến công nghệ cao, hàng sản xuất hay tiêu dùng, giải trí. Sở dĩ tình trạng hàng giả, hàng nhái ngày càng hoành hành không chỉ riêng Việt Nam mà ở nhiều quốc gia khác trên thế giới là do lợi nhuận khổng lồ thu được từ việc sản xuất hàng giả. Chính vì vậy, hàng giả, hàng nhái ảnh hưởng rất lớn đến các DN làm ăn chân chính. Đây là đối tượng chịu thiệt hại nhất về kinh tế do nạn hàng giả gây ra. Hàng giả làm giảm uy tín thương hiệu của DN, làm lu mờ hình ảnh, nhãn hiệu nổi tiếng và có thể gây mất lòng tin đối với người tiêu dùng. Thậm chí, nó còn triệt tiêu động lực sáng tạo về trí tuệ của các DN. Bên cạnh đó, việc sản xuất, kinh doanh hàng giả còn ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường cạnh tranh lành mạnh và thu hút đầu tư để phát triển kinh tế - xã hội, Nhà nước thất thu thuế... Đặc biệt là hàng giả làm ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng.

Theo ông, vì sao Chính phủ đã có nhiều biện pháp về công tác chống hàng giả, nhưng vẫn chưa đạt hiệu quả mong muốn?

- Công tác đấu tranh chống hàng giả được Nhà nước, Chính phủ quan tâm sát sao và có nhiều văn bản chỉ đạo quyết liệt. Đây là một thuận lợi đối với lực lượng thực thi. Tuy nhiên, hiệu quả chưa như mong muốn. Tôi cho rằng, hiện nay có 3 vấn đề chính.

Thứ nhất, Nhà nước đã có Luật, Nghị đinh xử phạt hành chính trong lĩnh vực thương mại tương đối hoàn chỉnh; Luật SHTT; Nghị định về tên thương mại tổ chức địa lý, nhãn hiệu hàng hóa… Tuy nhiên, chỉ các cơ quan quản lý vào cuộc, còn DN chỉ chú ý tới sản phẩm họ làm ra lãi được bao nhiêu, mà chưa quan tâm nhiều tới các văn bản pháp luật này. Trong 3,5 triệu hộ, cơ sở, DN làm nhiệm vụ buôn bán trên cả nước, chỉ có mấy chục ngàn DN nhà nước và công ty TNHH còn lại là hộ cá nhân buôn bán nhỏ, lẻ. Các hộ này chỉ quan tâm tới lãi chứ ít để ý tới SHTT, hàng giả, hàng nhái.

Thứ hai, đối với người tiêu dùng, nhất là lớp trẻ chỉ quan tâm tới hàng đẹp, hàng mốt và giá rẻ hay không, chứ không quan tâm nhiều đến việc nó là hàng giả, hàng nhái.

Thực tế, hàng chính hãng giá cách xa rất nhiều so với hàng nhái. Vì vậy, để người tiêu dùng bỏ ra vài ngàn USD mua một sản phẩm hàng hiệu là điều rất khó. Có cầu hàng giả, ắt có cung, đây là điều tất yếu xảy ra. Thứ ba, các lực lượng chức năng kiểm soát gặp nhiều khó khăn trong điều tra, xác minh, trong khi chi phí còn hạn hẹp, chưa khuyến khích được các lực lượng đấu tranh đối với vấn nạn này.

Theo ông, Nhà nước phải có chính sách gì để hạn chế tối đa vấn nạn này?

- Để giải quyết tình trạng nói trên không đơn giản, cuộc đấu tranh này có nhiều trở ngại và thực sự khó khăn. Vì vậy, tôi cho rằng, trước hết phải xem bộ máy lãnh đạo các cấp đã quan tâm, chỉ đạo đến công tác này hay chưa; tổ chức của các lực lượng thực thi có đủ mạnh, hợp lý, luật pháp của Nhà nước có đủ sức răn đe hay không? Bên cạnh đó, cần có kinh phí cho lực lượng chức năng trong việc điều tra, xác minh, nắm bắt thông tin, kinh phí tiêu hủy và các hình thức động viên, khen thưởng phù hợp để kích thích được động lực cá nhân. Vấn đề này, không ai khác phải có sự vào cuộc của DN.

Một yếu tố không thể thiếu trong công tác phòng chống hàng nhái, hàng giả là sự hợp tác của các DN và các chủ thể cũng như những người mua hàng. Hàng giả tiến theo nhịp độ phát triển kinh tế và trình độ khoa học, công nghệ. Hàng giả hiện nay được làm rất tinh vi, nếu để hàng thật và hàng giả gần nhau nếu không phải là người sản xuất thì khó có thể phát hiện ra được hàng giả. Vì vậy, DN phải giúp lực lượng chức năng phát hiện, phân biệt đâu là hàng thật, hàng giả. Đồng thời phải nâng cao chất lượng hơn nữa, tiết giảm chi phí, hạ giá thành, giảm dần khoảng cách với hàng giả và phù hợp với thu nhập của người dân

Vừa qua, Chính phủ đã chỉ đạo Hiệp hội Chống hàng giả cùng với các DN giúp đỡ lực lượng chức năng bằng mọi cách và động viên DN hợp tác với các lực lượng thực thi, như: Cung cấp thông tin, tổ chức làm rõ phân biệt thật, giả; cung cấp thông tin ở đâu có hàng thật, hàng giả để lực lượng thực thi kiểm soát chặt chẽ hơn. Tôi cho rằng, đây là việc làm cần thiết và phải phối hợp chặt chẽ hơn.

Xin cảm ơn ông!

Thúy Hà (thực hiện)
(Công Thương)